Wskazówki pisarza Aniego sprzed 3000 lat:
Nie kontroluj żony w domu, gdy wiesz, że jest sumienna. Nie pytaj jej: „Gdzie to jest? Przynieś nam”. Położyła to na właściwym miejscu. Przypatruj się jej w milczeniu, a poznasz jej mocne strony. To radość, gdy twoja dłoń jest w jej dłoni. Wielu o tym nie wie.
 |
| Część papirusu Boulaq 4 wg A. Mariette, „Les papyrus égyptiens du Musée de Boulaq”, Paris 1871 |
„Nauki Aniego”, papirus Kairo CG 58042 (=Boulaq 4), egipskie Nowe Państwo, ok. XIII-XII w. p.n.e.
Znamy ją z dwóch tylko zabytków, powstałych trzysta lat po jej śmierci. Nosiła imię Meretseger, co oznacza: Miłująca Ciszę. To samo imię nosiła później tebańska bogini, strażniczka spokoju zmarłych, mieszkająca na szczycie wzgórza w kształcie piramidy, górującego nad Doliną Królów, kryjącej w swoim wnętrzu wykuwane od czasów Nowego Państwa skalne grobowce królewskie.
Królowa Meretseger miała być żoną faraona Senusereta III, panującego w XIX w. p.n.e., w epoce Średniego Państwa. Tak przynajmniej wynika z inskrypcji na wschodniej ścianie świątyni w Semnie, w Nubii, sporządzonej w początkach panowania Totmesa III, władcy z czasów Nowego Państwa, oraz z uszkodzonej steli, również znacznie późniejszej niż czasy królowej Miłującej Ciszę. Według tych źródeł Meretseger jako najwcześniejsza egipska królowa nosiła tytuł Wielkiej Małżonki Królewskiej, 𝘏𝘦𝘮𝘦𝘵 𝘕𝘦𝘴𝘶 𝘞𝘦𝘳𝘦𝘵, który stał się stałym tytułem głównych żon królewskich, odróżniającym je od żon niższej rangi. Była również pierwszą królową małżonką, której imię zapisano w kartuszu.
Na wapiennej steli, datowanej na okres Nowego Państwa, przedstawiona została razem ze swoim mężem. Przed postacią, na wysokości nakrycia głowy, umieszczono imię. Hieroglify składające się na imię Meretseger otacza pionowy kartusz, stylizowana owalna pętla z prostopadłą kreską na końcu, obwódka, którą do tej pory oznaczano wyłącznie imiona faraonów.
 |
| Górna część steli przedstawiającej Senusereta III i królową Meretseger. British Museum, EA846; The Trustees of the British Museum, CC BY-NC-SA 4.0 |
Żyła w Mezopotamii 2500 lat temu, była babilońską księżniczką, córką króla Nabonida.
Niemal dwa tysiąclecia dzieliły ją od czasów jednej z jej poprzedniczek, słynnej poetki Enheduanny, córki Sargona Wielkiego, arcykapłanki świątyni boga Nanny w mieście Ur. Dawne zwyczaje i urzędy odchodziły w zapomnienie. Upłynęło sześćset lat od śmierci ostatniej arcykapłanki sanktuarium, już od sześciuset lat żadna kobieta nie pełniła roli ziemskiej małżonki boga, przez pokolenia pełnionej przez córki i siostry królów.
Król Nabonid, jakby przeczuwając, jaka rola mu przypadnie, szczególnie interesował się historią. Kiedy podczas renowacji dawnych świątyń zgodnie z tradycją prowadził prace wykopaliskowe aż do fundamentów, by odtworzyć pierwotny plan budowli, nie poprzestawał na tym, ale dokładnie opisywał znalezione depozyty i starał się oszacować, jak dawno przed nim żyli poprzedni władcy. Odrestaurował znaleziony podczas odbudowy świątyni w Sippar uszkodzony posąg Sargona Wielkiego, ,,przez wzgląd na cześć należną bogom” oraz ,,szacunek dla władzy królewskiej”. Zafascynowany przeszłością, próbował też wskrzesić dawne zwyczaje i instytucje. W roku 547 p.n.e. przywrócił urząd arcykapłanki boga Nanny w Ur i zgodnie z tradycją mianował na to stanowisko, podobno wskazaną przez boskie znaki, swoją córkę. Przyjęła wówczas sumeryjskie imię, pod którym jest nam znana: Ennigaldi-Nanna.
Zamieszkała w odbudowanej przez ojca prastarej siedzibie arcykapłanek, zwanej gipar, przyświątynnej rezydencji, mierzącej około 100×50 metrów, w skład której wchodziły pokoje mieszkalne i pomieszczenia pomocnicze. Podczas wykopalisk prowadzonych w Ur w roku 1925 Leonard Woolley odkrył w jednym z pomieszczeń pałacu gipar dziesiątki starannie ułożonych obok siebie przedmiotów z różnych epok. Była tam między innymi część diorytowego posągu poświęconego bogini Ninsun przez sumeryjskiego króla Szulgiego, ceremonialna głowica maczugi wykonana z kamienia, graniczny kamień kudurru z czasów kasyckich, gliniany stożek fundacyjny z budynku w Larsie. Przedmiotom towarzyszyły niewielkie cylindry z opisami w trzech językach…
Pomieszczenie z kolekcją zgromadzoną i opisaną przez Ennigaldi-Nannę uważa się za pierwsze muzeum na świecie.
Nabonid, ojciec Ennigaldi-Nanny, okazał się ostatnim rodzimym władcą starożytnej Mezopotamii. W siedemnastym roku jego panowania armia perska pod wodzą Cyrusa wtargnęła do kraju i podbiła państwo nowobabilońskie.
 |
| Gliniany cylinder z Ur służący jako muzealna etykieta, obecnie w zbiorach British Museum |
